Các dạng niken phế liệu phổ biến tại Việt Nam — nhận biết và định giá

Niken là kim loại quý có giá phế liệu rất cao — 410.000 đến 700.000 đ/kg. Tuy nhiên niken xuất hiện ở nhiều dạng khác nhau với giá trị chênh lệch lớn. Bài viết hướng dẫn 6 dạng niken phổ biến tại Việt Nam — cách nhận biết, ứng dụng và giá thị trường tham khảo.

1. Niken nguyên cục/tấm/bi (Ni 99%+)

Đặc điểm: niken nguyên chất 99% trở lên, dạng cục, tấm, bi (viên), lưới. Sản xuất từ quá trình tinh luyện (electroplating, electrowinning).

Ứng dụng gốc: nguyên liệu mạ niken, sản xuất pin lithium-ion, hợp kim chịu nhiệt cao cấp.

Nhận biết:

Màu trắng bạc đặc trưng — sáng hơn chì, không vàng như đồng vàng
Trọng lượng riêng cao (8.9 g/cm³) — cảm giác nặng tay
Có từ tính nhẹ — hút nam châm yếu
Bề mặt cứng, khó cào xước

Giá phế liệu: 500.000 – 700.000 đ/kg

2. Hợp kim Niken-Crom (Nichrome)

Đặc điểm: 80% Ni + 20% Cr — dùng làm dây tóc đèn nung, điện trở chịu nhiệt 1000-1200°C.

Nguồn: lò sấy hỏng, máy sưởi cũ, lò đốt rác công nghiệp, bếp điện công nghiệp.

Nhận biết:

Dạng dây xoắn lò xo
Màu xám bạc (đôi khi xỉn đen do oxi hoá)
Cứng hơn nichrome thường, khó bẻ gãy

Giá phế liệu: 180.000 – 250.000 đ/kg

3. Hợp kim Inconel, Hastelloy

Đặc điểm: hợp kim niken cao cấp, hàm lượng Ni 50-70%, còn lại Cr, Fe, Mo.

Ứng dụng: hàng không (cánh turbine), dầu khí (van, ống chịu axit), nhà máy hoá chất.

Nguồn phế liệu: từ nhà máy lọc dầu Bình Sơn, Nghi Sơn, các xưởng cơ khí chính xác.

Nhận biết: cần test XRF để xác định chính xác. Bề ngoài giống inox 304/316.

Giá phế liệu: liên hệ — báo giá theo mẫu thử nghiệm (thường 350.000-550.000 đ/kg)

4. Niken trong pin Lithium-ion

Đặc điểm: pin xe điện EV, xe đạp điện, xe máy điện, pin laptop, điện thoại — chứa NCM (Nickel Cobalt Manganese) hoặc NCA (Nickel Cobalt Aluminum).

Hàm lượng:

Pin NCM 811: 80% Ni, 10% Co, 10% Mn — chiếm 30-50kg/pin EV
Pin NCA: 80% Ni, 15% Co, 5% Al
Pin LFP: không có niken — không thuộc nhóm này

Lưu ý: pin lithium-ion là chất thải nguy hại — phải xử lý qua đơn vị có giấy phép. Quang Phong có đối tác chuyên ngành để thu mua hợp pháp.

Giá: liên hệ — phụ thuộc loại pin và tình trạng.

5. Catalyst chứa Niken

Đặc điểm: xúc tác công nghiệp đã hết hoạt tính, dạng hạt hoặc viên.

Nguồn: nhà máy lọc dầu, hoá dầu, sản xuất phân bón, sản xuất hydro.

Hàm lượng Ni: 5-30% (phần còn lại là chất nền alumina, silica).

Giá: tính theo hàm lượng Ni thực tế. Catalyst chứa 20% Ni → giá tương đương 0.2 × 600.000 = 120.000 đ/kg (sau khi đã trừ chi phí xử lý chất nền).

6. Niken mạ (mạ điện)

Đặc điểm: lớp mạ niken mỏng (5-50 micron) trên thép, đồng làm chống ăn mòn — vòi nước, phụ kiện ô tô, đồ trang trí.

Vấn đề: lượng niken thực tế rất ít so với khối lượng tổng → giá phế liệu chủ yếu là giá kim loại nền (sắt, đồng), niken không thu hồi đáng kể.

Giá: theo kim loại nền (sắt mạ niken: 12.000-15.000 đ/kg như sắt vụn).

7. Bảng tóm tắt giá thị trường tháng 5/2026

Dạng niken	Giá thu mua (đ/kg)
Niken nguyên cục/tấm/bi (99%+)	500.000 – 700.000
Hợp kim Inconel/Hastelloy	350.000 – 550.000
Hợp kim Ni-Cr (nichrome)	180.000 – 250.000
Catalyst chứa Ni 20%	~120.000
Pin lithium-ion (NCM/NCA)	Liên hệ
Niken mạ trên kim loại khác	Theo giá kim loại nền

8. Mẹo bán niken giá cao

Yêu cầu test XRF — cần thiết với lô lớn vì chênh hàm lượng nhỏ chênh giá lớn
Phân loại đúng dạng — niken nguyên, nichrome, hợp kim đặc biệt vào bao riêng có nhãn
Có hồ sơ nguồn gốc — giấy tờ từ nhà máy giúp định giá cao hơn
Không pha trộn với inox — inox 304 chứa 8% Ni nhưng giá thấp hơn nhiều niken nguyên
Bán cho công ty có máy XRF — Quang Phong có máy XRF cầm tay, test miễn phí lô từ 5kg